Skansen Rzeki Pilicy

Skansen Rzeki Pilicy w Tomaszowie Mazowieckim jest muzeum na wolnym powietrzu poświęconym rzece, jej historii i kulturowemu krajobrazowi. Jedną z głównych części jest dział młynarstwa wodnego z drewnianym młynem przeniesionym z Kuźnicy Żerechowskiej, zachowanym wyposażeniem, ruchomymi modelami młynów i kolekcją ponad 30 kamieni młyńskich. W skansenie prezentowane są także obiekty związane z dawną żeglugą i pracą na Pilicy, między innymi barka, łodzie, elementy mostów i rzeczny holownik.

Inna część ekspozycji pokazuje militarne znaleziska wydobyte z rzeki i jej okolic. Wśród nich znajduje się eksperymentalny opancerzony ciągnik artyleryjski Luftwaffe. Na zewnątrz odtworzono fragment niemieckiej linii umocnień z 1944 roku z okopem i schronem typu Tobruk.

Na terenie skansenu można również zobaczyć pamiątki po dawnej Spale, drewnianą poczekalnię kolejową pochodzącą z końca XIX wieku oraz kolekcję związaną z kajakarstwem i szkutnictwem. Jednym z charakterystycznych obiektów jest ponadstuletnia żelazna barka „Szczupak”. Wiele eksponatów zostało poddanych konserwacji lub rekonstrukcji i jest prezentowanych w kontekście historii regionu. Placówka prowadzi także lekcje i warsztaty dla grup, w tym zajęcia związane z dawnymi sposobami przetwarzania zboża.