Kościół św. Leonarda UNESCO

Kościół św. Leonarda w Lipnicy Murowanej to jeden z najstarszych i najcenniejszych kościołów drewnianych w Małopolsce, który zachował swój gotycki styl do dziś. Obiekt został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO w 2003 roku i stanowi część Małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej. Według tradycji, świątynia miała powstać już w 1141 roku na miejscu pogańskiej gontyny, choć badania wskazują na koniec XV wieku jako datę budowy obecnego kościoła.

Wnętrze kościoła jest bogato zdobione polichromią ornamentalną i figuralną, pochodzącą z różnych okresów - od końca XV do początków XVIII wieku. Najstarsze dekoracje stropów w prezbiterium (koniec XV wieku) i nawie (XVI wiek) wykonano za pomocą specjalnych szablonów, zwanych patronami. Na ścianach prezbiterium podziwiać można XVII-wieczne malowidła przedstawiające sceny Ukrzyżowania, Ostatniej Wieczerzy i Sądu Ostatecznego, natomiast w nawie znajdują się XVIII-wieczne sceny z Męki Pańskiej oraz Dekalogu.

Wśród cennego wyposażenia kościoła znajduje się tak zwany słup Światowida, który według tradycji pochodzi z pogańskiej świątyni i wspiera ołtarz św. Leonarda. W świątyni można zobaczyć kopie trzech gotyckich ołtarzy tryptykowych, których oryginały znajdują się w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie. Pod kamienną płytą w środku kościoła spoczywają Józefina i Antoni Ledóchowscy, rodzice błogosławionej Marii Teresy i świętej Urszuli Ledóchowskiej. Wśród innych wartościowych elementów wyposażenia wyróżnia się rzadki feretron procesyjny z płaskorzeźbą Trójcy Świętej oraz XVII-wieczny, nadal grający pozytyw szkatulny (instrument organowy skrzynkowy). Gotycka płaskorzeźba Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny z końca XIV wieku również stanowi cenny zabytek. Kościół otaczają również parterowe podcienia, zwane sobotami, dobudowane w XVII wieku.