Jaskinia Studnisko

Jaskinia Studnisko, znana również jako Jaskinia Głęboka, jest najgłębszą jaskinią na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, osiągającą głębokość do 77,5 metra. Znajduje się na Sokolej Górze, w rezerwacie przyrody „Sokole Góry”, niedaleko Olsztyna.

Jaskinia charakteryzuje się rozwinięciem pionowym, a jej zwiedzanie wymaga użycia specjalistycznego sprzętu (liny o długości co najmniej 45 metrów) oraz znacznych umiejętności wspinaczkowych i speleologicznych. Wejście do jaskini prowadzi przez pionową studnię o głębokości 28 metrów. Wewnątrz znajdują się obszerne komory krasowe, w tym Komora Wejściowa (o wymiarach 36x20 metrów i wysokości 33 metrów) oraz Sala Zawaliskowa. W jaskini występują unikatowe, kuliste nacieki piaszczyste, niespotykane nigdzie indziej na Jurze.

Jaskinia Studnisko jest także ważnym miejscem zimowania nietoperzy, stanowiąc jedno z kluczowych schronień dla tych zwierząt w Polsce. Ze względu na wysoki stopień trudności, zagrożenia (niestabilne korytarze, osuwiska - zwłaszcza po niedawnym częściowym zawaleniu w 2024 roku) oraz ścisłe przepisy dotyczące ochrony przyrody, dostęp do jaskini jest ściśle ograniczony. Wstęp jest możliwy wyłącznie po uzyskaniu indywidualnego zezwolenia od Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach i jest przeznaczony dla członków klubów zrzeszonych w Polskim Związku Alpinizmu, posiadających odpowiednie przeszkolenie i kartę taternika jaskiniowego. Jaskinia nie jest dostępna dla ruchu turystycznego i nie nadaje się do zwiedzania przez rodziny z dziećmi.